хавтгай дэлхий

Германы авьяаслаг кино найруулагчдын 4-р Хенри хааны тухай бүтээгдэхүүн сонжлоо. Үнэндээ хэлэхэд, германууд шал тэнэг кино авдаг, тэр учраас зөвхөн Хенри 4-р хааны тухай болохоор л харлаа. Юу ч гэсэн хараад авбал учиртай гэж бодоод, харамссангүй.

Уг кануг Хайнрих Манны зохиосон хоёр ботид Хенри хааны тухай номоор тавигдсан юм. Түүхэн үйл явдлын, түүхэн хүний тухай. Бас Хенри хаан гэж юу байдаг, хаанахын ямар моньди бэ гээд, тайлбарладаг ном. Мань эр эртний цагт амьдарч байсан болохоор, киноны зохиолчид ч, найруулагчид ч сэдэвтээ ихэвчлэн чөлөөтэй ханддаг. Тэр учраас бэлэн болсон кинонд найруул...

Transformers 'Dark of The Moon' Super Bowl Trailer (720p) from Michael Bay Dot Com on Vimeo.

Лаажийнаа, айн...

Уржигдар хятад киночдын бүтээгдэхүүн сонжлоо. 14 илд гэдэг нэртэй кино байх юм гэнэ- бас муу ч үгүй, берлинале-д чихүүлсэн кино аж. Ер нь хятад кинонд би лаг дуртай- жишээ нь Төмөр сармагчин, Сармагчны сүүдэр дэх могой гээд, нэрнээсээ авхуулаад бөөн бөөн потенциал. Гэвч уг потенциал нь мэдээж хэрэг их хэмжээний донгиоролтой холбоотой- гэвч үзэхэд маш хөгжилтэй, алиа кинонууд.

 

Гэтэл энэ удаад хятад найруулагчид 14 илд гэдэг кино таардаг юм байна. Хятад уран бүтээлчид гэж цаанаа сонин содон гарууд. Тэр тусмаа түүхэн сэдвээ харж байгаа нь. Нэг бол: сургамжтай, нэг бол го...

Египтүүдийн тухай радиогоор дамжуулж байх юм. Зурагт үзэх боломжгүй байгаа ч, ерөнхийдөө төсөөлөгдөв, юу болж байгааг. Баахан гарууд цуглаж, жагсаж, хар утаа сууниглуулан ардчиллын төлөө тэмцэж байгаа юм байх оо. Ардчилал суулгахын хажуугаар, дэлгүүр дээрэмдэж, байшин шатааж байгаа. Байдаг л жүжиг. Гэвч цааш нь сонсоод байтал, бүр марзан санагдав: дээрэм тонуул эхэлж, эрх чөлөөт египтийн ард түмэн одоо хоолны төлөө тэмцэж эхэлжээ. Бүр нэг нэгнээ талхны булангийн төлөө үнэнээсээ, сэтгэл гарган хядаж байх юм. Мөн өөрсдийн музейг дээрэмдэж, олон мянган жилийн түүхтэй хатаасан хаадынхаа шарилыг зө...

За хөө шидрүүн мөнгөн өвлийг өнтэй давсны баяр шинэхэн цэцэглэх хавартаа энх золгосны баяр Цагаан сарын маань баяр удахгүй болох нь дээ. Сар шинээр үр хүүхдээ их дагуулж айл хунар хэсэж ханиад томуу хүргэв, ам хамрыг нь сайн дарж авч яваарай, витамин C, аньсны ханд зэргийг урьдчилан сэргийлж уулгаж, дааруулчихалгүй, хоолой амаа зайлж чаддаг бол содтой ус энэ тэрээр сайн зайлуулж байгаарай. Бас чихэр их идэх хүүхдийн дархлалыг маш ихээр бууруулдаг тул аль болох идүүлэхгүй байгаарай. Өөрснөө ч гэсэн хоолой амаа зайлаад урьдчилан сэргийлээд яваарай. Чоно борооноор гэдэг шиг хүйтэнд баяраар ханиад...

Алаа хаяжээ... Гэхдээ сайн ойлгохгүй байна, яагаад ойрд ийм кино их гардаг болчив?

Уг онолын учрыг богино тайлбарлана гэвэл, их амархан: ямар нэгэн замбараагүй байдал үүссэн тохиолдолд хүмүүс соёлгүй болцгоож, энэ тэнд бааж шээж, сөнөөж, шатааж, адгуус төрхөндөө амжилттай ордог тухайн онол. 7 сарын 31-н сайхан харуулж өгсөн. Энэ үзэгдлийг Жэймс Уйлсон , Жорж Келлинг  нар 1982 онд хэд хэдэн туршилтаар баталсан юм.

Одоо тунисүүдээр, судануудаар ажиглагдаж байгаа. Адгуусын толгойн дахь баасыг ажиглах сайхан завшаан, 21-р зууны судлаач хүний бөөн бонус. Бас киргизүүдээр нэг хэсэг ажиглагдсан үзэгдэл. Энэхүү үзэгдлийг энтропи гэж нэрлэдэг.

Ихэнх шашинд итгэдэг хүмүүсийн тархи тол...

Мөхөж буй орныг юу аврах бэ? Сонин л бодол. Аврах хэрэг байна уу гэж бодоод үзэх хэрэгтэй. Юуг нь аврах бэ? Үүнийг аврах уу? Хоцорсон юм биш үү? Өмнөх бичлэгийг угаасаа хүн уншаад, толгойн дотроо юм бодсон болов уу? Үгүй л байх. Энэ уул нь их сонирхолтой сэдэв. Бидний ертөнц улам багассаар, багассаар. Юун тэр уудам тал. Морио унаад талын салхи шиг давхиж харагдаач. Гонжоомны ертөнцөөс өөр төсөөлөл байхгүй байж, Их Монгол гэж орилдог тал бий. Бидний мэддэг таньдаг уудам дэлхий гэж байхаа больсон. Нэг жижиг хүн нэг том ажлын нэг хэсэг байсан сэтгэлгээ ч алга болсон. Хувь хүн өөрийн систем дахь б...

Хатуу диск бол таны тооцоолуур дотор таны хадгалсан зураг, дуу, бичлэг, бичиг баримт бүх зүйлийг хадгалж байдаг хамгийн хамгийн хамгийн чухал эд анги юм. Бусад эд ангиуд эвдэрсэн ч зүгээр л шинээр солиод тавьчхаж болдог. Харин энэ эмзэг бөгөөд, хамгийн чухал эд анги маань эвдэрсэн тохиолдолд мэдээллийг нь сэргээж авах боломжгүй ч болох үе тохиолдож болно. Тэр үед өмнө хийсэн, тооцоолуур дотор байсан зураг, бичлэг, мэдээлэл гээд бүх зүйл устаж алга болдог. Тиймээс өөр нэгэн нөөц зөөврийн хатуу диск худалдан авч хэрэгтэй зүйлсээ хуулж нөөцөлж авч хадгалах, эсвэл DVD дээр хуулж хадгалж байх нь дээр байдаг.

Mөн хэрэв хатуу диск эвдэрсэн бол хамаагүй ажиллуулалгүй, дээр нь юм бичилгүй байж байгаад юмаа сэргээж авахыг оролдсон нь дээр. Үүний тулд энд дарж ороод нэлээнд доор сэтгэгдэлд байгаа аргаар гэх мэт сэргээдэг програм софтоор оролдоод үзэх хэрэгтэй.

Тэгээд болохгүй бо...

Нэг аргентин нөхөртэй ярилцдаг юм байна. Маш сонирхолтой мэдээлэл өгч байх юм гэнэ: хүн сүрэг хэрхэн донгиорч, киргиздээд, улс орноо нурааж байгаа тухай. Манай хэдэн киргиздэх бодолтой залуучуудад маш сонирхолтой байна байх.

Жишээ татаж үзэх үү? Уншигч таны дунд сургуулийн хичээл дээр хэр анхааралтай байсан харагдана даа? Энэ удаад физикийн хичээл. Энгийн нэг пүршинд тогтоосон жин харж байсан байх. Пүршийг татан, сул тавихад пүрш дээшээ доошоо болж, хэвийн байдалдаа ордог- бөгсөө маажих шиг хялбархан, ойлгомжтой зүйл. Гэвч бид пүршийг жаахан хүчтэйхэн татвал, тэр пүрш нь дээшээ доошоо болсон хэрнээ, хэзээ ч өмнөх байдалдаа ордоггүй. Заримдаа бүр их хүч оруулбал, пүрш маань тасардаг.

Үүний адил нийгмийн амьдрал, эдийн засаг. Эдийн засгийн хувьд гэвэл: үнэ багасгаж, зээлийн хүү багасна. Мөн үйлчилгээний хураамж төлбөр багасаж, худалдааны хүч дээшлэх боловч, үй...

Ерийн малчны хотноос
Ертөнцийн дэвжээнд гаргасан
Ерхөг найгасан талаас
Есөн гаригт хүргэсэн
Багш та, хүүхэд шуугисан их өргөөний эзэн юм.
Багш та, хүсэл долгилсон ирээдүйн замын эх юм.
Чийгтэй даавуугаар зүлгэсэн
Тод хар самбар дээр
Чихнээ яруу эгшгийг
Цагаан цэрдээр бичсэн
Чимэг болгон хайрлагдсан
Монгол гэдэг нэрийг
Цээжит зүрхний тольтод
Гэгээн гэрлээр сийлсэн
Эрдмийн түлхүүр ч багштайгаа
Эхэлж учирсан минь азтай
Эрдэний хайгуулч танхимдаа
Цэхэлж суусан минь золтой
... Өвлөөр ногоон гацуур
Сүлд модны чимэг гэж
Өнгийн олон амьтад
Сүж түүний дагуул гэж
Хоёр оны солбицол дээр
Цагаан сахалтай өвгөн
Хойчийн олон багачуулд
Захиас бэлэг өгдөг гэж
Аглаг хөдөөгийн сургуульд
Анх багш минь заасныг
Ангайн гайхаж явсан
Алдрай насаа мартаагүй ээ би
Ахмад үеийн багш нарт
Хийхгүй ажил гэж байгаагүй
Хөгжим баривал дуучин
Клубт очвол жүжигчин
Багт гарвал ухуулагч
Байшин барьвал инженер
Бүлээрсэн хүүхдэд эмч
Бүрэлгэсэ...

мөнгө хэмээх орон зай дахь
хүн хэмээх цаг хугацаа
буюу
Хөгжилд хөтлөгч “хурд''
Чингис хаан Их Монгол улсыг байгуулснаас 130 гаруй жилийн дараа анхны автомашин бүтээгджээ[1]. Гэвч 1907 оны үеэс автомашин нь гадна төрхийн хувьд өнөөгийн машинтай төстэй хэлбэрийг олсон бөгөөд 1933 оныг хүртэл тэдгээр машинууд ихээхэн болих загвартай байсан байна. Харин анхны дотоод шаталтын хөдөлгүүртэй машинуудын зорчигчдод шатахуун тосны үнэр сүрчиг мэт сэнгэнэ үнэртдэг байжээ.

1900 оны үед машинууд хурдалж эхлэхэд Францын шинжлэх ухааны академийн тэргүүн 50км/цагаас илүү хурдыг хүн тэсвэрлэх боломжгүй бөгөөд түүнээс дээш хурдалбал тархи нь задарч үхэх болно хэмээн баттай мэдэгдэж байлаа. Гэвч Герман, Австри, Англи зэрэг орнуудад 19-р зуунаас “хүн тэрэг” хөлөглөхөө нэгэнт больцгоосон билээ.

“Homo sapians” үүнээс өмнө төдийлөн хурдалж байсангүй. 50кг-аас илүү ачааг төдийлөн даах...

 Сур сур, бас дахин сур гэж нэг халзан өвөөгийн зурган доор бичсэн бичиг санаанаас гардаггүй. Учир шалтгаантай: баас, боов, ал гэх нэр томьёо хамгийн их эрэлтэй, хамгийн их уншигдсан мэдээний тоонд орж байна. 200-аас 300 хүн сонжсон байх жишээтэй.

Хамгийн бага уншигдсан бичлэгүүдийн маань тоонд (80-аас доош уншигчидтай): орчин цагын үйлдвэрлэл, хүнсний үйлдвэрлэл, чанаржуулалт, өөрийгөө хөгжүүлэх тухай мэдээлэл орж байх юм гэнэ. Сонирхолтой л юм.

Би –
Агуй хонгилын ханан дахь мянган наст чулуун дээр
Арслан зааны цусаар бух гөрөөс зурж
Ангийн хишиг гуйж, есөн тэнгэрт мөргөсөөр
Анхны нумын хөвчийг алдалж татсан эр.

Би –
Хөвчин Монгол омогтны хөх толбот үрийг
Хөдөө хээрийн жаварт барсын арьсан дээр эх барьж
Гүрэлзэж байгаа хүйг нь хүрэл хутгаар эсгэж
Гүрэн их улсынхаа тулгын чулууг тулахдаа
Гантай хөө хуягаар өссөн биеэ чигжиж
Гянтат болд сэлмээр өрнө зүгийг чичиж
Гал усыг туучин тэнгэрийн хаяа хүрч
Галзуу догшин эзнийхээ нэрийг нэрлүүлсэн цэрэг.

Би –
Цайдам өргөн талаас шарга тахийг уургалж
Цавчим өндөр уулсаас сүрэг малыг буулгаж
Цас, бороо, шуургатай ширээсэн ган шиг тулсаар
Цагийн саалтанд уярсан чөлөөт талын нүүдэлчин.

Би –
Отог омгийн дажинд Онон, Хэрлэн цалгихад
Охин нойтон үрсээ хормой доороо нууж
Одоо – хожмын түүхэнд Монгол угсааг үлдээх гэж
Одтой тэнгэрийг орчтол тэмүүлж тэмцсэн ижий.

Би –
Хүннү - Шаньюгийн үеэс хүч тэнхээтэ...

Францын нэг эрдэмтэн Монголд ирээд эрдэмтэн зохиолч Бямбын Ринчен гуайд хандан "-Танай монголчууд мах гурил хоёр л идэх юм. Ногоо жимсийг хүнсэндээ бараг хэрэглэдэггүй юм байна. Тийм үү?” гэж асуухад Ренчин гуай "-Францчууд та нар өөрсдийгөө маш их жимс ногоо иддэг гэж боддог байх. Та нар их л сайндаа арваад төрлийн жимс, ногоо иддэг. Харин монголчууд бид чинь тэр өвс ногооноос 500-аад төрлийг иддэг юм. Гэхдээ бид та нартай адил химийн бодисоор бордсон хортой ургамал биш, харин ч байгалийн унаган төрхөөрөө байгаа өвс ургамал иддэг. Бас та нар жимс ногоогоо огтхон ч боловсруулахгүй тэр чигээр нь шууд идэж байхад бид малаараа дамжуулж боловсруулж хэрэглэдэг юм” гэж хариулсан гэдэг. Үнэхээр бид химийн бодисоор бордсон жимс ногоог боловсруулалгүй шууд идэх биш харин мал хэмээх байгалийн боловсруулах амьд үйлдвэрээр дамжуулан малын мах, сүү болгон...

Эх орноо гэсэн түүний сэтгэлийн галыг бөхөөх гээд хэн ч дийлээгүй. Түүнд эх орноо гэсэн сэтгэл, тэмцэхүйн их хурц ухаан, илтгэхүйн дээд авъяас чадвар тэнгэрээс заяажээ. Түүний уран бүтээлийн мөр бүхнээс эх оронч үнэр ханхалж, уншигч авхайг Монгол гэдэг аугаа сүр хүчит, үл мартагдах түүх рүү урин аваачна. Түүний Цогт тайж, Гүнж, Бэр цэцэг, үүрийн туяа... зохиолуудыг уншихад өөрийн эрхгүй цээжинд гал бадран Монгол оронд төрснөөрөө бахархах сэтгэл төрнө.Гурван тогооны үлгэрт гардагчлан Монголчууд бид даанч нэгийгээ дээш гаргах дургүй муухай хүмүүс юм даа. Энэ эрхэм хүмүнийг түүхэн сэдэвт зохиол их бичлээ, феодлын нийгмийг магтан дууллаа, үндсэрхэг үзэлтэн хэмээн “Цагаачийг цагаа хатгана, цагаан морийг ногоо хатгана” хэмээн харааж цагаантны оргодол бидэнд бүү саад бол гэж нүд үзүүрлэж байв.Тэрбээр хаана ч явсан эх орон юугаан нэхэн санагалздаг б...

Дуулж чаддаггүй мөртлөө дуунд дуртай би

Дуу дууны дундаас түүнд л дуртай гэж

Дуулим хээр талын ардын сайхан дууг

Дурланхан бахарханхан чагнанаа би

 

Босоо чихтэй шаргын нь ...

Алдвал ч алдаг ээ, миний гал халуун нас
Ахиад би ямар залуу явах биш дээ
Хорин тав хүрчихлээ гэж
Гомдоллохоо болъё
Хор шар атаа хорслын цаана
Насаа нууж явъя
Дураараа л г...

Харь орнуудаас мэдээ ирж байхын гэнэ:

The Food and Agricultural Organization said Wednesday that the world faces a "food price shock" after the agency's benchmark ind...

За, үйлдвэрүүдийн онцлогуудын тухай, чипын онцлогуудын тухай нэг их дэлгэрэнгүй бичээд хэрэггүй байх: санах ой процессор хоёрыг хамтатган бичсэн. Мэддэг ойлгодог иргэд...